گرفتگی صدا یا گرفتگی گلو به وضعیتی گفته میشود که در آن صدای فرد به صورت غیرعادی تغییر میکند. صدای فرد ممکن است خشن، نازک، ضعیف یا غیرطبیعی شود. این حالت میتواند به دلیل آسیب به تارهای صوتی یا التهاب حنجره ایجاد شود و معمولاً با علائم دیگری مانند درد گلو یا مشکل در صحبت کردن همراه است. گرفتگی صدا ممکن است به طور موقت یا مزمن باشد. به عبارتی، در برخی افراد به صورت موقت ظاهر شده و خود به خود بهبود مییابد، اما در برخی دیگر ممکن است به یک مشکل بلندمدت تبدیل شود که نیاز به بررسی و درمان پزشکی دارد.
علائم گرفتگی صدا
گرفتگی صدا علائم متنوعی دارد که میتوانند نشاندهنده مشکل در حنجره یا تارهای صوتی باشند. برخی از این علائم عبارتند از:
- خشن شدن صدا: یکی از شایعترین نشانههای گرفتگی صدا است که در آن صدای فرد خشن و ناهنجار میشود.
- تغییر در حجم و شدت صدا: ممکن است فرد نتواند با صدای معمولی خود صحبت کند و صدایش ضعیف یا بیش از حد بلند شود.
- درد یا ناراحتی هنگام صحبت کردن: بسیاری از افراد هنگام صحبت کردن احساس درد یا خستگی در گلو دارند.
- خشکی و تحریک در گلو: احساس خشکی و خش در گلو یکی از مشکلات رایج در گرفتگی صدا است که ممکن است همراه با خارش یا احساس تودهای در گلو باشد.
- خستگی سریع تارهای صوتی: کسانی که دچار گرفتگی صدا هستند، ممکن است حتی با صحبت کوتاه مدت دچار خستگی صوتی شوند.
هر یک از این علائم میتواند به شدتهای مختلفی ظاهر شود. اگر این علائم بیش از دو هفته ادامه داشته باشد یا با علائم دیگری مانند درد شدید، خونریزی یا مشکلات تنفسی همراه باشد، بهتر است به پزشک مراجعه کنید.
علتهای گرفتگی صدا
گرفتگی صدا میتواند دلایل متعددی داشته باشد. برخی از علل شایع این مشکل عبارتند از:
-
استفاده بیش از حد از صدا
استفاده مکرر از صدا، به خصوص به صورت بلند یا نادرست، میتواند به تارهای صوتی آسیب برساند. این نوع از گرفتگی صدا معمولاً در افرادی دیده میشود که مجبور به استفاده از صدای خود به طور مداوم هستند، مانند معلمان، خوانندگان، و سخنرانان حرفهای. فشار زیاد بر تارهای صوتی میتواند به تورم و التهاب آنها منجر شود و باعث خشن شدن یا تغییر صدا گردد. اگر فرد استراحت مناسب نداشته باشد و استفاده از صدا را متوقف نکند، این التهاب ممکن است مزمن شود.
-
عفونتها
یکی از علل شایع گرفتگی صدا، عفونتهای ویروسی یا باکتریایی است. سرماخوردگی، آنفولانزا، و لارنژیت (التهاب حنجره) از جمله عفونتهای رایجی هستند که میتوانند باعث التهاب و تحریک تارهای صوتی شوند. عفونتها معمولاً با علائمی مانند سرفه، گلودرد و آبریزش بینی همراه هستند. در برخی موارد، این عفونتها میتوانند به التهاب حنجره منجر شده و صدای فرد را تحت تأثیر قرار دهند.
-
آلرژیها
آلرژیها نیز میتوانند عاملی برای گرفتگی صدا باشند. افرادی که به گرده گل، گرد و غبار، حیوانات یا سایر مواد حساسیتزا حساس هستند، ممکن است دچار التهاب و تحریک در مجاری تنفسی شوند. این التهاب میتواند به حنجره نیز سرایت کند و باعث تغییرات در صدا و گرفتگی صدا شود. علاوه بر این، واکنشهای آلرژیک میتوانند باعث خارش، سرفه و خشکی گلو شوند که به شدت صدا تأثیر میگذارند.
-
رفلاکس معده
یکی دیگر از علل شایع گرفتگی صدا، رفلاکس معده به مری است. رفلاکس زمانی اتفاق میافتد که اسید معده به سمت گلو و حنجره بالا میآید و باعث تحریک و التهاب میشود. این حالت میتواند منجر به سوزش معده، سرفه و در نهایت تغییر صدا شود. رفلاکس معده در صورت عدم درمان میتواند مشکلات جدیتری ایجاد کند و به مرور زمان باعث آسیب به تارهای صوتی گردد.
-
مشکلات حنجرهای و تارهای صوتی
وجود تودهها، گرههای صوتی، کیستها یا پلیپها در حنجره ممکن است یکی دیگر از علل گرفتگی صدا باشد. این تودهها میتوانند مانع از ارتعاش طبیعی تارهای صوتی شده و باعث ایجاد تغییرات در صدا شوند. گرههای صوتی به دلیل استفاده نادرست و بیش از حد از صدا ایجاد میشوند و معمولاً در خوانندگان، معلمان و سایر افرادی که از صدای خود زیاد استفاده میکنند، دیده میشوند. درمان این مشکلات معمولاً نیاز به مشاوره پزشکی و در برخی موارد جراحی دارد.
-
مصرف دخانیات و الکل
سیگار کشیدن و مصرف الکل از عوامل اصلی گرفتگی صدا هستند. دود سیگار حاوی مواد شیمیایی است که به طور مستقیم به تارهای صوتی آسیب میزند و باعث التهاب آنها میشود. علاوه بر این، مصرف الکل میتواند گلو را خشک کرده و به تحریک حنجره منجر شود. در افراد سیگاری، گرفتگی صدا ممکن است به یک مشکل مزمن تبدیل شود و حتی به سرطان حنجره منجر شود.
تشخیص گرفتگی صدا
برای تشخیص دقیق گرفتگی صدا، پزشک ابتدا تاریخچه پزشکی بیمار را بررسی میکند و سپس به معاینه فیزیکی میپردازد. در برخی موارد، پزشک ممکن است از ابزارهایی مانند لارنگوسکوپ استفاده کند که به او اجازه میدهد حنجره و تارهای صوتی را به صورت دقیق مشاهده کند. لارنگوسکوپ یک لوله نازک و انعطافپذیر است که از طریق بینی یا دهان وارد گلو میشود و تصاویر دقیقی از داخل حنجره به پزشک ارائه میدهد. اگر پزشک به وجود مشکل جدیتری مانند تودهها یا التهابهای مزمن شک کند، ممکن است نیاز به آزمایشات تصویربرداری مانند امآرآی یا سیتیاسکن باشد.
روشهای درمان گرفتگی صدا
راههای درمان گرفتگی صدا بستگی به علت آن دارد. برخی از روشهای رایج درمان عبارتند از:
- استراحت دادن به صدا
اولین و مهمترین قدم در درمان گرفتگی صدا استراحت به صدا است. افرادی که دچار گرفتگی صدا شدهاند باید تا حد امکان از صحبت کردن و استفاده مکرر از صدای خود خودداری کنند تا تارهای صوتی فرصت بهبودی داشته باشند. - هیدراته نگه داشتن بدن
نوشیدن مایعات فراوان به نرم شدن گلو و کاهش خشکی و تحریک تارهای صوتی کمک میکند. آب بهترین انتخاب است، اما نوشیدنیهای گرم مانند چای بدون کافئین یا سوپ نیز میتوانند به تسکین علائم کمک کنند. اجتناب از نوشیدنیهای حاوی کافئین و الکل ضروری است زیرا میتوانند باعث خشکتر شدن گلو شوند. - درمان دارویی
در صورتی که علت گرفتگی صدا عفونت باشد، پزشک ممکن است آنتیبیوتیک یا داروهای ضدالتهاب تجویز کند. داروهای کورتیکواستروئید نیز ممکن است برای کاهش التهاب شدید تارهای صوتی استفاده شوند. - تغییرات در سبک زندگی
افرادی که دچار رفلاکس معده هستند باید از غذاهای اسیدی و چرب پرهیز کنند و وعدههای غذایی سبک و مکرر مصرف کنند. همچنین، افرادی که سیگار میکشند یا الکل مصرف میکنند باید این عادات را ترک کنند تا بهبود در علائم گرفتگی صدا مشاهده شود. - استفاده از دستگاه بخور
بخور مرطوب میتواند به تسکین خشکی گلو و کاهش التهاب کمک کند. استفاده از دستگاههای بخور به خصوص در فصل زمستان که هوا خشکتر است، توصیه میشود. - درمان جراحی
در مواردی که گرفتگی صدا به دلیل وجود توده یا گرههای صوتی باشد، ممکن است نیاز به جراحی باشد. پزشک با بررسی شرایط بیمار تصمیم میگیرد که آیا جراحی لازم است یا خیر.
شربت پروسپان و درمان گرفتگی صدا
شربت پروسپان یک داروی گیاهی است که توسط کمپانی انگلهارد آلمان تولید میشود و واردات آن توسط شرکت بهستان بهداشت صورت میگیرد و به عنوان یکی از بهترین گزینههای درمانی برای گرفتگی صدا و سایر مشکلات تنفسی مورد استفاده قرار میگیرد. این شربت با فرمولاسیون خاص خود که حاوی عصاره خشک برگ پیچک است، خواص خلطآور، ضد اسپاسم و تسکیندهنده سرفه دارد و به دلیل ویژگیهای منحصر به فردش، به عنوان یک داروی طبیعی و موثر شناخته میشود.
مزایای شربت پروسپان
یکی از مهمترین ویژگیهای شربت پروسپان، کاملاً گیاهی بوده و آن را برای افراد مختلف از جمله کودکان و بزرگسالان قابل استفاده میسازد. عصاره پیچک که جزء اصلی این شربت است، به طور طبیعی باعث افزایش ترشح مخاط و تسهیل خروج آن از ریهها میشود. این امر باعث تسکین اسپاسمهای ناشی از التهاب دستگاه تنفسی و رفع گرفتگی صدا میگردد.
علاوه بر آن، پروسپان تسکیندهنده سرفه بوده که این اثر باعث کاهش التهاب و تحریک حنجره میشود، و به کاهش گرفتگی صدا و بهبود سریعتر علائم کمک میکند. این شربت برای درمان انواع سرفههای خشک و خلطدار بسیار مفید است و همچنین میتواند به کاهش علائم بیماریهای تنفسی مانند سرماخوردگی و آنفولانزا کمک کند.
نحوه مصرف شربت پروسپان
شربت پروسپان با ظرف اندازهگیری مخصوص درون جعبه عرضه میشود. در صورتی که پزشک دوز مصرفی را تعیین نکرده باشد، توصیه میشود از جدول زیر برای مصرف استفاده کنید:
- نوزادان (زیر یکسال) و کودکان ۱ تا ۵ سال: 2.5 میلیلیتر سه بار در روز.
- کودکان دبستانی (۶ تا ۹ سال) و نوجوانان (بالای ۱۰ سال): 5 میلیلیتر سه بار در روز.
- بزرگسالان: 5 تا 7.5 میلیلیتر سه بار در روز.
طول دوره درمان
مدت زمان مصرف شربت پروسپان بستگی به نوع و شدت علائم بالینی دارد. به طور کلی، حتی در موارد خفیف التهاب دستگاه تنفسی، مدت مصرف این شربت باید حداقل یک هفته باشد. به منظور اطمینان از موفقیت درمان، توصیه میشود مصرف شربت پروسپان تا ۲ تا ۳ روز پس از بهبود علائم نیز ادامه یابد. در صورتی که بیماری به درمان پاسخ ندهد یا علائمی مانند تنگی نفس، تب، خلط چرکی یا خونی بروز کند، حتماً باید به پزشک مراجعه شود
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر گرفتگی صدا به مدت بیش از دو هفته ادامه داشته باشد یا علائمی مانند درد شدید، خونریزی، کاهش وزن غیرمنتظره یا مشکلات بلع را تجربه کنید، بهتر است به پزشک مراجعه کنید. این علائم میتوانند نشاندهنده مشکلات جدیتری مانند سرطان حنجره یا آسیبهای مزمن به تارهای صوتی باشند. همچنین، افرادی که به طور مداوم در محیطهای آلوده یا پر سر و صدا کار میکنند و دچار گرفتگی صدا میشوند، باید از یک متخصص گوش، حلق و بینی کمک بگیرند تا علل مشکل به درستی شناسایی و درمان شود.